Tijdens het praktijkexamen voor je autorijbewijs beoordeelt de examinator of je veilig, zelfstandig en verkeerskundig correct kunt rijden. Hij of zij let daarbij op je rijgedrag, je omgang met andere verkeersdeelnemers, en hoe je bijzondere verrichtingen uitvoert. Een fout of twee is niet direct fataal, maar gevaarlijke fouten kosten je direct het examen. Hieronder vind je een volledig overzicht van alles wat er tijdens het rijexamen wordt beoordeeld.
Welke onderdelen telt de examinator mee bij de beoordeling?
De examinator beoordeelt tijdens het praktijkexamen voor je autorijbewijs drie hoofdgebieden: rijvaardigheid, rijgedrag in het verkeer en bijzondere verrichtingen. Elk van deze onderdelen telt mee voor het eindoordeel. Het gaat er niet alleen om dat je technisch kunt rijden, maar ook dat je veilig en zelfstandig beslissingen neemt in het echte verkeer.
Concreet kijkt de examinator onder andere naar het volgende:
- Stuur- en remprecisie
- Snelheidsaanpassing aan de situatie
- Voorrang verlenen en nemen
- Gebruik van richtingaanwijzers en spiegels
- Afstand houden tot andere voertuigen
- Omgaan met voetgangers en fietsers
- Bijzondere verrichtingen zoals keren en achteruitrijden
De examinator volgt een vast beoordelingsformulier. Elke fout die je maakt, wordt geregistreerd met een categorie. Aan het einde telt hij op hoeveel fouten je hebt gemaakt en in welke categorie ze vallen. Dat bepaalt of je slaagt of zakt.
Wat is het verschil tussen een fout en een gevaarlijke fout?
Een gewone fout is een rijfout die niet direct gevaar oplevert, maar wel aangeeft dat je iets nog niet goed beheerst. Een gevaarlijke fout is een fout waarbij de examinator of een andere verkeersdeelnemer daadwerkelijk in gevaar komt, of waarbij de examinator fysiek moet ingrijpen om een ongeluk te voorkomen. Eén gevaarlijke fout betekent direct zakken, ongeacht hoe goed de rest van het examen verliep.
Het onderscheid zit hem in de gevolgen. Rij je iets te langzaam een rotonde op? Dat is een fout. Geef je geen voorrang aan een fietser die al op het kruispunt rijdt? Dan is dat al snel een gevaarlijke fout. De examinator beoordeelt de situatie altijd in context, maar hij is daarin duidelijk: zodra er sprake is van een onveilige situatie, valt de fout in de zwaarste categorie.
Naast gewone fouten en gevaarlijke fouten bestaat er ook de categorie ernstige fouten. Dit zijn fouten die net iets minder zwaar wegen dan gevaarlijke fouten, maar zwaarder dan gewone rijfouten. Bij te veel ernstige fouten kun je ook zakken, zelfs als er geen gevaarlijke fout bij zit. Het CBR hanteert hiervoor een puntensysteem waarbij de opgetelde fouten de doorslag geven.
Hoe wordt rijgedrag in het verkeer beoordeeld?
Rijgedrag in het verkeer wordt beoordeeld op basis van hoe je omgaat met andere verkeersdeelnemers, hoe je anticipeert op situaties en of je de verkeersregels correct toepast. De examinator kijkt niet alleen naar wat je doet, maar ook naar hoe je het doet. Rijd je defensief, anticipeer je tijdig, en pas je je snelheid aan de situatie aan? Dat zijn de kernpunten.
In de praktijk betekent dit dat de examinator let op dingen als:
- Kijk je tijdig in je spiegels voor je van rijstrook wisselt?
- Houd je voldoende afstand bij het volgen van een voertuig?
- Reageer je correct op verkeersborden en wegmarkeringen?
- Ga je soepel en veilig om met voetgangers op een zebrapad?
- Pas je je rijstijl aan bij regen, drukte of onduidelijke situaties?
Wat veel kandidaten vergeten: de examinator beoordeelt ook je zelfstandigheid. Rij je met vertrouwen en neem je zelf beslissingen, of wacht je steeds af en twijfel je zichtbaar? Een kandidaat die goed rijdt maar bij elke kruising aarzelt, kan alsnog punten verliezen omdat die zelfstandigheid nog niet overtuigend is.
Welke bijzondere verrichtingen komen voor op het praktijkexamen?
Tijdens het praktijkexamen voor je autorijbewijs moet je een aantal bijzondere verrichtingen uitvoeren. Dit zijn specifieke rijmanoeuvres die je in het dagelijks verkeer nodig hebt, maar die extra aandacht vragen. De meest voorkomende bijzondere verrichtingen zijn keren, achteruitrijden en het rijden op een hellend weggedeelte.
Keren en achteruitrijden
Bij het keren moet je de auto in een beperkte ruimte omdraaien, waarbij je goed om je heen kijkt en de auto volledig onder controle houdt. Achteruitrijden doe je vaak in combinatie met keren of inparkeren. De examinator let hierbij op je kijkgedrag: controleer je links, rechts en via je spiegels voordat je beweegt?
Rijden op een helling
Optrekken op een helling is voor veel kandidaten spannend, maar het is een vaardigheid die de examinator zeker beoordeelt. Je moet de auto soepel laten optrekken zonder terug te rollen. Dit vraagt om een goede afstemming tussen koppeling, gas en rem. Oefen dit genoeg tijdens je rijlessen, want in het examen moet het vloeiend gaan.
Waarom zakken veel kandidaten voor het rijexamen?
Veel kandidaten zakken voor het rijexamen niet omdat ze slecht rijden, maar omdat ze de verkeerde fouten maken op het verkeerde moment. De meest voorkomende reden is dat ze te weinig anticiperen op wat andere verkeersdeelnemers doen. Ze reageren, in plaats van dat ze vooruitkijken en situaties van tevoren inschatten.
Andere veelgemaakte fouten die tot zakken leiden:
- Niet of te laat kijken bij het afslaan of wisselen van rijstrook
- Te hard rijden in een 30-zone of schoolomgeving
- Voorrang niet correct verlenen, met name aan fietsers
- Twijfelen bij groene lichten of kruispunten zonder duidelijke voorrang
- Bijzondere verrichtingen slecht uitvoeren door zenuwen
Zenuwen spelen ook een grote rol. Iemand die thuis prima rijdt, kan tijdens het examen blokkeren. De beste manier om dat te voorkomen is door zo veel mogelijk te oefenen in situaties die lijken op de examenroute. Hoe vertrouwder je bent met de weg en de situaties, hoe minder je hoofd bezig is met zenuwen.
Hoe lang duurt het praktijkexamen en wat gebeurt er achteraf?
Het praktijkexamen voor je autorijbewijs duurt gemiddeld 50 tot 65 minuten, inclusief de instructies vooraf en de terugkoppeling achteraf. De daadwerkelijke rijduur is meestal zo’n 40 tot 50 minuten. Na afloop geeft de examinator je direct uitsluitsel: geslaagd of niet geslaagd.
Na het examen volgt een korte nabespreking. De examinator legt uit welke fouten je hebt gemaakt en waarom je bent geslaagd of gezakt. Dit is een waardevol moment, ook als je geslaagd bent. Luister goed naar de feedback, want je kunt er als bestuurder alleen maar beter van worden.
Ben je gezakt? Dan kun je een nieuw examen aanvragen via het CBR. Het is slim om daarna met je rijinstructeur te bespreken welke onderdelen extra aandacht nodig hebben. Zak je meerdere keren, dan kan het CBR je verplichten om extra rijlessen te nemen voordat je opnieuw mag rijden.
Ben je geslaagd? Dan ontvang je een papieren rijbewijs als tijdelijk bewijs. Je officiële rijbewijs vraag je aan bij de gemeente en ontvang je binnen een paar weken thuis.
Wil jij goed voorbereid aan je rijexamen beginnen? Bij Van Buuren Opleidingen rijden we al sinds 1964 mensen klaar voor het echte verkeer. Met persoonlijke begeleiding, vaste instructeurs en praktijkgerichte lessen zorgen we ervoor dat jij met vertrouwen achter het stuur stapt. Neem contact op en we kijken samen wat het beste bij jou past.
Veelgestelde vragen
Hoeveel fouten mag ik maken voordat ik zak voor mijn rijexamen?
Het CBR werkt met een puntensysteem waarbij gewone fouten, ernstige fouten en gevaarlijke fouten elk anders worden gewogen. Eén gevaarlijke fout betekent direct zakken, ongeacht hoe goed de rest van het examen verliep. Voor gewone en ernstige fouten geldt een maximumaantal dat je mag maken voordat het totaal te hoog wordt — je rijinstructeur kan je precies vertellen hoeveel ruimte er is binnen het huidige beoordelingssysteem.
Mag ik zelf kiezen welke route ik rijd tijdens het praktijkexamen?
Nee, de route wordt bepaald door de examinator tijdens het examen zelf. Je krijgt tijdens het rijden navigatie-instructies, ofwel mondeling van de examinator ofwel via een navigatiesysteem. Het is daarom slim om tijdens je rijlessen te oefenen op verschillende soorten wegen en situaties, zodat je niet verrast wordt door een onbekende omgeving of wegtype.
Wat moet ik doen als ik een fout maak tijdens het examen — hoe ga ik daarmee om?
De belangrijkste tip is: rij gewoon door en blijf kalm. Eén fout is zelden fataal, en in paniek raken na een fout leidt juist tot meer fouten. Focus je direct weer op de weg en wat er voor je ligt. Examinatoren zijn gewend aan zenuwachtige kandidaten en beoordelen je op het totaalplaatje, niet op één moment.
Mag ik tijdens het rijexamen vragen om een instructie te herhalen als ik die niet goed heb gehoord?
Ja, dat mag absoluut. Als je een aanwijzing van de examinator niet goed hebt verstaan, mag je vragen of hij of zij dit wil herhalen. Het is veel beter om even te vragen dan om de verkeerde kant op te rijden of in paniek een beslissing te nemen. Geef dit rustig aan, zonder te stoppen op een gevaarlijke plek.
Hoe kan ik me het beste voorbereiden op de bijzondere verrichtingen, zoals keren op een smalle weg?
Oefen de bijzondere verrichtingen zo vaak mogelijk tijdens je rijlessen, bij voorkeur op verschillende locaties en in uiteenlopende omstandigheden. Vraag je rijinstructeur om je te laten oefenen op smalle straten en hellingen die lijken op wat je tijdens het examen kunt tegenkomen. Herhaling zorgt ervoor dat de handelingen automatisch gaan, waardoor zenuwen tijdens het examen minder impact hebben.
Wat gebeurt er als ik meerdere keren zak voor het rijexamen?
Als je meerdere keren zakt, kan het CBR je verplichten om extra rijlessen te volgen voordat je opnieuw examen mag doen. Dit is geen straf, maar bedoeld om ervoor te zorgen dat je echt klaar bent voor het verkeer. Bespreek na elk mislukt examen met je rijinstructeur welke specifieke onderdelen extra aandacht nodig hebben, zodat je gericht kunt verbeteren in plaats van hetzelfde te blijven herhalen.
Is het slim om het rijexamen te plannen op een rustig tijdstip, zoals vroeg in de ochtend?
Dat kan zeker helpen, maar het is geen garantie voor succes. Een rustigere verkeerssituatie kan je zenuwen verminderen, maar de examinator beoordeelt ook hoe je omgaat met complexe en drukke situaties. Bespreek met je rijinstructeur op welk tijdstip en in welk gebied jij je het meest zeker voelt, en stem de examenplanning daar zo goed mogelijk op af.
Deel blog
Gerelateerde blogs
Auto (B)
Epilepsie en rijbewijs halen in Nederland? Ontdek de CBR-eisen, vereiste aanvalsvrije periodes en we…
Auto (B)
Diabetes én een rijbewijs halen? Ontdek welke CBR-eisen gelden en wat dit voor jou betekent.