Er is geen wettelijk maximum aan het aantal keren dat je mag zakken voor je rijexamen voordat je verplicht extra rijlessen moet volgen. Toch geldt er in Nederland een belangrijke uitzondering: als je drie keer of vaker zakt voor het praktijkexamen, kan het CBR een rijgeschiktheidsonderzoek of een verplichte herrijvaardigheidstoets opleggen. Hoe dit precies werkt, wat je te wachten staat na meerdere pogingen, en hoe je jezelf het beste voorbereidt op een volgende kans, lees je hieronder.
Wat gebeurt er direct nadat je gezakt bent voor je rijexamen?
Direct nadat je zakt voor je rijexamen, ontvang je van de examinator een schriftelijk overzicht met de fouten die je hebt gemaakt. Dit overzicht heet het beoordelingsformulier en geeft je precies inzicht in welke onderdelen niet goed genoeg waren. Je mag daarna een nieuwe examenafspraak maken via het CBR, zodra je rijinstructeur aangeeft dat je er klaar voor bent.
Het is normaal dat je na een zakbeurt even een naar gevoel hebt. Maar zie het als waardevolle feedback, geen eindoordeel. Het beoordelingsformulier is eigenlijk een gratis analyse van waar jouw rijvaardigheid nog tekortschiet. Bespreek het formulier altijd met je rijinstructeur, zodat jullie samen een plan maken voor de volgende lessen.
Wat veel mensen niet weten: je hoeft na het zakken niet te wachten op een verplichte wachttijd voordat je nieuwe lessen kunt plannen. Je kunt vrijwel direct weer achter het stuur. Wel moet je een nieuw examen inplannen via het CBR, wat afhankelijk van de beschikbaarheid een paar weken tot een maand kan duren.
Hoeveel keer mag je het rijexamen herhalen zonder verplichte extra lessen?
Je mag het rijexamen in principe onbeperkt herhalen zonder dat er automatisch een verplichting tot extra lessen volgt. Er bestaat in Nederland geen wettelijke grens die zegt: “Na X keer zakken moet je verplicht meer lessen volgen.” Jij en je rijinstructeur bepalen samen wanneer je klaar bent voor een nieuwe poging.
Dat gezegd hebbende, is het niet verstandig om snel achter elkaar examen te doen zonder extra oefening. Het CBR beoordeelt elke poging op zichzelf, maar als je meerdere keren achter elkaar zakt, kan het CBR wel besluiten om een nader onderzoek in te stellen naar je rijvaardigheid of rijgeschiktheid. Dit is geen automatisch gevolg, maar het is wel een mogelijkheid die het CBR heeft.
In de praktijk raden rijinstructeurs altijd aan om na een zakbeurt minimaal een paar extra lessen te nemen voordat je opnieuw examen doet. Niet omdat het verplicht is, maar omdat het simpelweg je slagingskans vergroot.
Wanneer ben je verplicht om extra rijlessen te volgen na meerdere keren zakken?
Een formele verplichting tot extra rijlessen ontstaat niet automatisch na een bepaald aantal mislukte pogingen. Wel kan het CBR na herhaaldelijk zakken een aanvullend onderzoek instellen. Als uit dat onderzoek blijkt dat je rijvaardigheid structureel tekortschiet, kan het CBR voorwaarden stellen aan een nieuwe examenpoging, waaronder het volgen van extra lessen of een herrijvaardigheidstoets.
Daarnaast geldt er een specifieke situatie voor kandidaten die deelnemen aan het 2toDrive-programma (begeleid rijden). Binnen dat programma gelden aanvullende regels die kunnen leiden tot verplichte extra begeleiding als je meerdere keren zakt.
Voor de reguliere rijbewijscategorie B geldt: het CBR heeft de bevoegdheid om in te grijpen als het patroon van zakken aanleiding geeft tot zorgen over je rijgeschiktheid. Dit is maatwerk en geen standaardregel. Het is dus niet zo dat je na drie keer zakken automatisch een brief krijgt met een verplichting. Maar het risico neemt wel toe naarmate je vaker zakt zonder zichtbare verbetering.
Wat is het verschil tussen verplichte en vrijwillige extra rijlessen?
Verplichte extra rijlessen zijn lessen die je moet volgen op aanwijzing van het CBR voordat je een nieuwe examenpoging mag doen. Vrijwillige extra rijlessen zijn lessen die je zelf kiest te volgen omdat jij of je instructeur vindt dat je extra oefening nodig hebt. Het grote verschil zit in wie de beslissing neemt: bij verplichte lessen beslist het CBR, bij vrijwillige lessen beslis je zelf.
Verplichte rijlessen
Verplichte rijlessen komen voor in specifieke situaties, zoals na een herrijvaardigheidstoets of binnen bepaalde programma’s zoals 2toDrive. Het CBR legt deze verplichting schriftelijk op en geeft aan hoeveel lessen je minimaal moet volgen en bij welk type rijschool. Je mag pas opnieuw examen doen als je aan deze voorwaarden hebt voldaan.
Vrijwillige rijlessen
Vrijwillige extra rijlessen zijn in de meeste gevallen de slimste keuze na een zakbeurt. Je instructeur kan na het bekijken van je beoordelingsformulier precies aangeven op welke punten je moet verbeteren. Gerichte lessen op jouw zwakke punten zijn veel effectiever dan gewoon opnieuw examen doen en hopen op een beter resultaat. Zie het als investeren in je eigen slagingskans.
Hoe lang duurt het voordat je na het zakken opnieuw examen mag doen?
Na het zakken voor je rijexamen moet je minimaal tien werkdagen wachten voordat je opnieuw examen mag doen. Dit is een vaste regel van het CBR. In de praktijk duurt het door wachttijden bij het CBR vaak langer dan tien werkdagen voordat er een beschikbare examenplek is, soms meerdere weken.
Die wachttijd is eigenlijk geen straf, maar een kans. Gebruik de weken tussen je zakbeurt en je nieuwe examen om gericht te oefenen op de punten waarop je tekortschoot. Bespreek met je rijinstructeur hoeveel lessen je nodig hebt en plan die zo snel mogelijk in na je zakbeurt.
Wil je sneller een nieuwe examenafspraak? Dan kun je op het CBR-portaal regelmatig checken of er eerder vrijgekomen plekken beschikbaar zijn. Annuleringen komen regelmatig voor, waardoor je soms eerder dan verwacht terecht kunt.
Welke fouten zorgen het vaakst voor zakken bij het rijexamen?
De meest voorkomende redenen voor zakken bij het rijexamen zijn fouten in het spiegelen en kijkgedrag, onjuist voorrang verlenen, te hard of te langzaam rijden, slecht inschatten van afstanden en fouten bij het invoegen op de snelweg. Dit zijn de punten waarop examinatoren het vaakst een gevaarlijke situatie of een ernstige fout noteren.
Hieronder staan de meest voorkomende zakpunten op een rij:
- Spiegel- en kijkgedrag: Niet of te laat in de spiegels kijken, of vergeten te kijken over de schouder bij het wisselen van rijstrook.
- Voorrang verlenen: Verkeerd inschatten van wie voorrang heeft, of twijfelen op kruispunten.
- Snelheid aanpassen: Te snel rijden in bebouwde kom of te langzaam rijden op de snelweg.
- Invoegen en uitvoegen: Fouten bij het oprijden of verlaten van de snelweg, inclusief het niet goed aanpassen van snelheid.
- Rijstrookgebruik: Te laat of te vroeg wisselen van rijstrook, of onduidelijk rijgedrag bij rotondes.
- Parkeren en manoeuvreren: Fouten bij het inparkeren, keren of achteruitrijden.
Herken je een of meer van deze punten uit je eigen rijervaring? Dan is dat precies waar je de komende lessen op moet focussen.
Hoe bereid je je het beste voor op een volgende rijexamenpoging?
De beste voorbereiding op een nieuwe rijexamenpoging begint met een eerlijke analyse van je vorige examen. Bekijk je beoordelingsformulier samen met je rijinstructeur, bespreek welke fouten structureel zijn en maak een gerichte oefenplanning. Gerichte voorbereiding op je specifieke zwakke punten is veel effectiever dan veel extra kilometers maken zonder doel.
Praktische tips voor een betere voorbereiding:
- Analyseer je beoordelingsformulier: Noteer de drie fouten die het zwaarst wogen en bespreek ze uitgebreid met je instructeur.
- Plan gerichte oefenlessen: Richt je lessen specifiek op de situaties waarin je fouten maakte, zoals invoegen, rotondes of parkeren.
- Oefen in de examenomgeving: Rij een paar keer de route rondom het examencentrum zodat je de omgeving kent.
- Zorg voor een goede nachtrust: Vermoeidheid heeft een grote invloed op je concentratie achter het stuur.
- Bereid je mentaal voor: Examenstress is een van de meest onderschatte oorzaken van zakken. Oefen met je instructeur in situaties die je stress bezorgen.
- Plan je examen op een rustig moment: Vermijd examens vroeg in de ochtend als je dan minder scherp bent, of kies juist voor een vroeg tijdstip als je dan het best functioneert.
Wil je na meerdere zakbeurten opnieuw een goede start maken met de juiste begeleiding? Bij Van Buuren Opleidingen begeleiden we je stap voor stap naar je autorijbewijs, met een vaste instructeur die jouw rijstijl en leerpunten goed kent. Heb je vragen of wil je weten wat wij voor jou kunnen betekenen? Neem gerust contact op, we helpen je graag verder.
Veelgestelde vragen
Wat kost het om opnieuw rijexamen te doen na een zakbeurt?
Elke nieuwe examenpoging bij het CBR brengt opnieuw examenkosten met zich mee. Voor het praktijkexamen rijbewijs B betaal je momenteel rond de €120 tot €145, afhankelijk van het type examen. Reken daarnaast ook de kosten voor extra rijlessen mee in je budget, zodat je goed voorbereid aan je volgende poging begint.
Heeft het aantal keer zakken invloed op mijn kansen om later mijn rijbewijs te halen?
Meerdere keren zakken heeft op zichzelf geen negatief effect op je uiteindelijke kansen om je rijbewijs te halen. Het CBR registreert je pogingen, maar een hogere zakfrequentie leidt pas tot actie als het CBR twijfels heeft over je rijgeschiktheid of -vaardigheid. Zolang je aantoonbaar verbetert en gericht oefent, staat niets je in de weg om alsnog te slagen.
Kan ik na meerdere keren zakken van rijschool wisselen, en is dat een goed idee?
Ja, je mag altijd wisselen van rijschool of instructeur, ook na meerdere zakbeurten. Soms kan een frisse blik van een nieuwe instructeur precies de doorbraak geven die je nodig hebt, zeker als je het gevoel hebt vastgelopen te zijn. Bespreek bij een nieuwe rijschool openlijk je eerdere ervaringen en beoordelingsformulieren, zodat de nieuwe instructeur direct gericht aan de slag kan met jouw specifieke aandachtspunten.
Wat is een herrijvaardigheidstoets en wanneer kan het CBR die opleggen?
Een herrijvaardigheidstoets is een aanvullende beoordeling die het CBR kan opleggen als er serieuze twijfels zijn over je rijvaardigheid na herhaaldelijk zakken. Tijdens deze toets beoordeelt een gekwalificeerde examinator uitgebreider je rijgedrag dan bij een regulier examen. Als je de toets niet haalt, kan het CBR aanvullende voorwaarden stellen, zoals verplichte rijlessen, voordat je een nieuwe examenpoging mag doen.
Mag ik tijdens de wachttijd tussen twee examenpogingen gewoon blijven rijden met mijn instructeur?
Absoluut, en dat wordt zelfs sterk aangeraden. De verplichte wachttijd van minimaal tien werkdagen geldt alleen voor het opnieuw afleggen van het examen, niet voor het volgen van rijlessen. Gebruik deze periode juist actief om gerichte oefenlessen in te plannen op de punten waarop je tijdens het vorige examen fouten maakte.
Hoe ga ik om met examenstress als ik al meerdere keren gezakt ben?
Examenstress na meerdere zakbeurten is heel begrijpelijk en een van de meest onderschatte factoren bij het mislukken van een rijexamen. Bespreek dit expliciet met je rijinstructeur en vraag om simulatie-examens waarbij je onder druk rijdt alsof het een echt examen is. Sommige rijscholen bieden ook faalangsttrainingen of coachingsgesprekken aan die speciaal gericht zijn op het doorbreken van negatieve patronen rondom examenstress.
Is er een maximale leeftijd of tijdslimiet waarbinnen ik mijn rijbewijs moet halen nadat ik ben begonnen met de opleiding?
Er is in Nederland geen wettelijke tijdslimiet waarbinnen je je rijbewijs moet halen nadat je met de opleiding bent gestart. Je kunt in principe zo lang doorgaan als je wilt, zolang je theoriebewijs geldig is. Let op: een theorie-certificaat is drie jaar geldig na het behalen ervan, dus als je die termijn overschrijdt zonder je praktijkexamen te halen, moet je opnieuw theorie-examen doen.
Deel blog
Gerelateerde blogs
Auto (B)
Jongere of volwassene: welk rijbewijstraject past bij jou? Ontdek de sleutelverschillen en maak de…
Auto (B)
Vanaf 75 jaar is een medische keuring verplicht voor je rijbewijs — ontdek hoe de procedure werkt.

