Mag je met een automaatrijbewijs ook in een auto met schakelversnelling rijden?

Nee, met een automaatrijbewijs mag je niet in een handgeschakelde auto rijden. Als je je rijbewijs hebt gehaald op een automaat, staat er code 78 op je rijbewijs. Die code beperkt je tot voertuigen met een automatische transmissie. Wil je toch in een handgeschakelde auto rijden, dan moet je extra stappen ondernemen. In dit artikel leggen we precies uit wat code 78 betekent, wanneer er uitzonderingen gelden en hoe je de beperking kunt laten verwijderen.

Wat betekent code 78 op je rijbewijs?

Code 78 op je rijbewijs betekent dat je rijbewijs beperkt is tot voertuigen met een automatische versnellingsbak. Je hebt je rijexamen afgelegd in een automaat, en het CBR heeft die beperking vastgelegd met deze code. Je rijbewijs is volledig geldig, maar alleen voor auto’s zonder koppelingspedaal.

Je ziet de code staan in kolom 12 van je rijbewijs, naast de categorie B. Het is een Europese harmonisatiecode die in alle EU-landen hetzelfde betekent. Rijd je met code 78 toch in een handgeschakelde auto, dan rijd je technisch gezien zonder geldig rijbewijs voor dat voertuig. De politie kan je daarvoor bekeuren, en je verzekering kan bij een ongeluk weigeren uit te keren.

Veel mensen weten niet eens dat deze code op hun rijbewijs staat. Heb je je rijlessen gedaan in een automaat? Dan is de kans groot dat code 78 op jouw rijbewijs staat. Check het gewoon even, het staat echt letterlijk op het pasje.

Mag je met code 78 in een handgeschakelde auto rijden?

Nee, met code 78 op je rijbewijs mag je niet in een handgeschakelde auto rijden. De beperking geldt voor alle voertuigen in categorie B met een handgeschakelde versnellingsbak, ongeacht of het een eigen auto, een leenauto of een huurauto is. Rijd je toch in een schakelauto, dan ben je niet gedekt.

Dit klinkt misschien streng, maar de reden is logisch. Rijden met een handgeschakelde auto vraagt extra vaardigheden: schakelen, koppelen en tegelijkertijd het verkeer in de gaten houden. Als je dat nooit geoefend hebt, is het een reëel veiligheidsrisico. De wetgever heeft code 78 dan ook niet voor niets ingevoerd.

In de praktijk lopen mensen hier tegenaan bij:

• Het huren van een auto in het buitenland (in veel landen zijn automaten duurder of minder beschikbaar)
• Het rijden in de auto van een vriend of familielid met een handgeschakelde bak
• Een nieuwe baan waarbij je een bedrijfsauto moet besturen
• Het kopen van een tweedehands auto met schakelversnelling

Kort gezegd: code 78 is geen kleine formaliteit. Het is een echte juridische beperking die je serieus moet nemen.

Wat zijn de uitzonderingen op de automaat-beperking?

Er zijn vrijwel geen uitzonderingen op de automaat-beperking van code 78. De enige uitzondering die geldt, is wanneer je een medische indicatie hebt waardoor je alleen in een automaat mag rijden. In dat geval is code 78 juist een verplichting, geen keuze, en is er geen weg terug naar handgeschakeld.

Voor de meeste mensen met code 78 geldt simpelweg: je mag niet in een handgeschakelde auto rijden, punt. Er is geen tijdelijke ontheffing, geen “even proberen” en geen uitzondering voor noodgevallen. De enige legale manier om in een schakelauto te rijden, is de beperking officieel laten verwijderen via een aanvullend examen.

Wat wel interessant is om te weten: de beperking geldt niet voor voertuigen in andere rijbewijscategorieën. Heb je bijvoorbeeld ook een rijbewijs voor een bromfiets of motor, dan staat code 78 daar los van. Maar voor categorie B, de gewone personenauto, is er geen ontsnapping aan de regel.

Sommige mensen denken dat ze op privéterrein wel in een handgeschakelde auto mogen rijden. Dat klopt technisch gezien, maar zodra je de openbare weg op gaat, gelden de rijbewijsregels volledig. En eerlijk gezegd: op privéterrein oefenen zonder de juiste begeleiding is ook niet de slimste zet.

Hoe haal je de beperking van je rijbewijs af?

De beperking van code 78 haal je af door een aanvullend praktijkexamen bij het CBR te doen in een handgeschakelde auto. Je hoeft geen theorie-examen opnieuw te doen. Slaag je voor het praktijkexamen in een schakelauto, dan vervalt code 78 automatisch van je rijbewijs.

Dit is hoe het proces werkt:

1. Oefenen: Volg een aantal rijlessen in een handgeschakelde auto. Hoeveel lessen je nodig hebt, hangt af van je ervaring, maar reken op minimaal vijf tot tien lessen als je nog nooit geschakeld hebt.
2. Examen aanvragen: Plan een aanvullend praktijkexamen bij het CBR. Dit doe je zelf via de website van het CBR.
3. Examen afleggen: Je rijdt het examen in een handgeschakelde auto. Het examen is vergelijkbaar met een normaal rijexamen, maar korter.
4. Rijbewijs bijwerken: Slaag je, dan wordt code 78 van je rijbewijs verwijderd. Je hoeft geen nieuw rijbewijs aan te vragen; dit gaat automatisch.

De kosten voor het aanvullend examen bij het CBR zijn vergelijkbaar met een normaal praktijkexamen. Tel daarbij de kosten voor de extra rijlessen op, en je weet waar je aan toe bent. Het is een investering, maar het geeft je wel volledige vrijheid op de weg.

Heb je al een tijdje niet gereden of twijfel je of je klaar bent voor het examen? Bespreek dit eerlijk met je rijinstructeur. Een goede instructeur geeft je een realistisch beeld van je niveau en voorkomt dat je geld verspilt aan een examen dat je nog niet kunt halen.

Automaat- of handgeschakeld rijbewijs: wat past bij jou?

Of je beter kunt kiezen voor een automaat- of handgeschakeld rijbewijs hangt af van jouw situatie, doelen en het type auto dat je wilt rijden. Een automaat is makkelijker te leren en ideaal als je snel wilt slagen. Een handgeschakeld rijbewijs geeft je meer vrijheid, omdat je in elke auto mag rijden.

Wanneer kies je voor een automaat?

Een automaat is een slimme keuze als je snel je rijbewijs wilt halen en je al weet dat je altijd in een automaat rijdt. Elektrische auto’s en veel moderne hybrides hebben ook een automatische transmissie, dus de vraag naar automaten groeit alleen maar. Heb je moeite met multitasken achter het stuur, dan kan een automaat je ook helpen om sneller te groeien in zelfvertrouwen.

Wanneer kies je voor handgeschakeld?

Kies je voor een handgeschakeld rijbewijs, dan heb je maximale flexibiliteit. Je mag in elke auto rijden, je hebt geen last van code 78 en je staat nergens voor verrassingen als je een huurauto moet besturen in het buitenland. Handgeschakeld rijden vraagt meer oefening, maar zodra het klikt, is het gewoon een automatisme.

Wil je weten welke optie het beste bij jou past en hoe je het aanpakt? Bij Van Buuren Opleidingen helpen we je graag verder met een rijopleiding die aansluit bij jouw tempo en doelen. Heb je vragen of wil je advies over jouw situatie? Neem gerust contact op, we denken graag met je mee.