Een automaatrijbewijs (categorie B met automaat-codering) geeft je het recht om auto’s met een automatische versnellingsbak te besturen. Het grote verschil met een gewoon rijbewijs is dat je met een automaatrijbewijs geen handgeschakelde auto mag rijden. Een standaard rijbewijs B geldt voor alle auto’s, zowel automaat als handgeschakeld. Wil je weten wat dat precies betekent in de praktijk? Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over het automaatrijbewijs.
Wat zijn de beperkingen van een automaatrijbewijs?
Met een automaatrijbewijs mag je alleen rijden in voertuigen met een automatische versnellingsbak. Je mag geen auto rijden met een handgeschakelde versnellingsbak. Dit staat geregistreerd op je rijbewijs met de code 78, wat betekent dat de beperking officieel vastligt en gecontroleerd kan worden.
In de praktijk betekent dit dat je bij het huren van een auto altijd een automaat moet kiezen. Wil je de handgeschakelde auto van iemand anders lenen? Dan mag dat niet. Rij je toch in een handgeschakelde auto, dan rij je zonder geldig rijbewijs en loop je het risico op een flinke boete of erger.
Wat veel mensen niet weten: de beperking geldt ook in het buitenland. De code 78 wordt internationaal erkend, dus ook in andere Europese landen gelden dezelfde regels. Rij je op vakantie in een huurauto? Controleer altijd of je een automaat hebt geboekt.
Nog een punt om rekening mee te houden: als je later wilt overstappen naar een volledig rijbewijs B (inclusief handgeschakeld), moet je daarvoor een aanvullend rijexamen afleggen. Dat is geen nieuwe opleiding, maar wel een extra stap.
Hoe verschilt de rijles voor een automaat van een handgeschakelde auto?
Bij rijlessen in een automaat leer je niet omgaan met de koppeling en het schakelen van versnellingen. Je concentreert je volledig op verkeersdeelname, het sturen, remmen en observeren. Dat klinkt eenvoudiger, en dat is het ook. Daardoor kun je je aandacht eerder richten op de weg in plaats van op de techniek van de auto.
Bij een handgeschakelde auto is het leren omgaan met de koppeling een grote uitdaging voor veel cursisten. Wegrijden op een helling, soepel schakelen in druk verkeer, niet afslaan bij een stoplicht. Dat kost tijd en energie. In een automaat valt die drempel weg.
Wat betekent dit voor de lessen zelf? Rij je op een automaat, dan gaan de eerste lessen vaak sneller. Je bent minder bezig met technische handelingen en meer met het ontwikkelen van rijvaardigheid en verkeerskennis. Veel cursisten ervaren dit als een stuk minder stressvol.
De lesstof en het examen zijn inhoudelijk hetzelfde. Je maakt dezelfde verkeersfouten en leert dezelfde situaties inschatten. Het verschil zit puur in de technische kant van het rijden.
Hoeveel rijlessen heb je nodig voor een automaatrijbewijs?
Gemiddeld hebben cursisten voor een automaatrijbewijs iets minder rijlessen nodig dan voor een handgeschakeld rijbewijs. Denk aan 25 tot 40 lessen als grove richtlijn, maar dit verschilt sterk per persoon. Je leeftijd, aanleg, rijervaring en hoe vaak je les neemt spelen allemaal een rol.
Omdat je bij een automaat geen koppeling hoeft te leren, gaat het technische deel van de opleiding sneller. Je besteedt minder lessen aan het oefenen van wegrijden, schakelen en de koppeling loslaten. Die tijd kun je gebruiken om verkeersituaties te oefenen en zelfvertrouwen op te bouwen.
Toch is een automaatrijbewijs geen snelle truc om met minimale lessen te slagen. Het rijexamen toetst je rijvaardigheid en inzicht in het verkeer. Dat vraagt gewoon oefening, ongeacht het type auto. Neem voldoende lessen en ga pas examen doen als je instructeur aangeeft dat je er klaar voor bent.
Heb je eerder rijervaring opgedaan, bijvoorbeeld met een bromfiets of in het buitenland? Dan kun je soms sneller progressie maken. Een goede instructeur kijkt naar jouw situatie en stelt het lesplan daarop af.
Wat kost een automaatrijbewijs vergeleken met een gewoon rijbewijs?
Een automaatrijbewijs kost in totaal vaak iets minder dan een volledig rijbewijs B, omdat je gemiddeld minder rijlessen nodig hebt. De kosten per les zijn vergelijkbaar, maar het lagere aantal lessen maakt het totaalbedrag gunstiger. Reken op een totaalprijs van ruwweg 1.500 tot 2.500 euro, afhankelijk van het aantal lessen en de rijschool.
De vaste kosten zijn voor beide rijbewijzen hetzelfde. Denk aan het CBR-examen, het theorie-examen, de aanvraag van het rijbewijs bij de gemeente en eventuele tussentijdse toetsen. Die kosten lopen op tot een paar honderd euro en zijn niet afhankelijk van het type rijbewijs dat je haalt.
Wat veel mensen vergeten mee te rekenen: als je later alsnog een handgeschakeld rijbewijs wilt halen, maak je extra kosten. Je betaalt dan voor aanvullende lessen en een extra examen. Als je denkt dat je ooit ook in handgeschakelde auto’s wilt rijden, kan het voordeliger zijn om meteen een volledig rijbewijs te halen.
Wil je besparen? Kies voor een rijschool die transparant is over de kosten en geen verborgen tarieven hanteert. Vraag altijd naar een pakketprijs en wat daarin is inbegrepen.
Kun je later alsnog een gewoon rijbewijs halen na een automaatrijbewijs?
Ja, dat kan. Als je al een automaatrijbewijs hebt en je wilt ook in handgeschakelde auto’s rijden, kun je een aanvullend rijexamen afleggen bij het CBR. Je hoeft geen volledig nieuwe opleiding te volgen. Na het slagen voor dit examen wordt de code 78 van je rijbewijs verwijderd en heb je een volledig rijbewijs B.
Hoe werkt dat in de praktijk? Je neemt een aantal extra rijlessen in een handgeschakelde auto om te leren schakelen en de koppeling te bedienen. Hoeveel lessen je nodig hebt, hangt af van hoe snel je de techniek oppikt. Daarna doe je een aanvullend praktijkexamen bij het CBR, specifiek gericht op het rijden met een handgeschakelde auto.
Dit is een gangbare route voor mensen die eerst op een automaat zijn begonnen en later toch meer vrijheid willen. Het is niet ingewikkeld, maar het kost wel tijd en geld. Houd er rekening mee dat je voor dit extra examen opnieuw examengeld betaalt.
Heb je al jaren een automaatrijbewijs en wil je overstappen? Geen probleem. Er is geen tijdslimiet. Je kunt op elk moment besluiten om de aanvullende lessen te volgen en het examen af te leggen.
Voor wie is een automaatrijbewijs de beste keuze?
Een automaatrijbewijs is een goede keuze als je moeite hebt met het leren schakelen, als je snel wilt rijden zonder de technische drempel van een handgeschakelde auto, of als je weet dat je vrijwel altijd in een automaat rijdt. Ook voor mensen met bepaalde lichamelijke beperkingen is een automaat vaak de aangewezen optie.
Denk je aan een automaatrijbewijs? Dan zijn dit de situaties waarin het echt voor je werkt:
- Je hebt last van rijangst en wilt je zo min mogelijk zorgen maken over technische handelingen
- Je rijdt zakelijk en de auto van de zaak is een automaat
- Je hebt een lichamelijke beperking waardoor schakelen lastig of onmogelijk is
- Je wilt snel rijvaardig zijn en hebt geen behoefte aan een handgeschakeld rijbewijs
- Je bent al wat ouder en wilt het leerproces zo soepel mogelijk laten verlopen
Voor jongeren die nog niet weten welk type auto ze later gaan rijden, kan een volledig rijbewijs B voordeliger zijn op de lange termijn. Je hebt dan alle opties open. Maar als je nu al weet dat je altijd in een automaat rijdt, is er weinig reden om de extra moeite van het schakelen te leren.
Twijfel je wat het beste bij jou past? Bij Van Buuren Opleidingen helpen we je graag om de juiste keuze te maken. We kijken samen naar jouw situatie, wensen en tempo. Wil je meer weten of gewoon even sparren over de mogelijkheden? Neem gerust contact op, we denken graag met je mee.
Veelgestelde vragen
Mag ik met een automaatrijbewijs in een hybride of elektrische auto rijden?
Ja, dat mag. Hybride en volledig elektrische auto's hebben geen handgeschakelde versnellingsbak en vallen daarmee onder de categorie automaat. Met je automaatrijbewijs (code 78) mag je dus gewoon rijden in een elektrische auto zoals een Tesla, een Nissan Leaf of een hybride Toyota. Dit is voor veel mensen een extra reden om te kiezen voor een automaatrijbewijs, zeker nu elektrisch rijden steeds populairder wordt.
Wat gebeurt er als ik toch in een handgeschakelde auto rij met alleen een automaatrijbewijs?
Als je rijdt in een handgeschakelde auto terwijl je alleen een automaatrijbewijs hebt, rij je technisch gezien zonder geldig rijbewijs. Dit kan leiden tot een flinke boete, en in ernstige gevallen zelfs tot het ongeldig verklaren van je verzekering bij een ongeluk. Je verzekeraar kan in dat geval weigeren schade te vergoeden. Het risico is dus aanzienlijk groter dan alleen een verkeersboete.
Kan ik mijn automaatrijbewijs gebruiken om een camper of bestelbus te huren?
Dat hangt af van het voertuig. Campers en bestelbussen die vallen binnen categorie B (tot 3.500 kg) en zijn uitgerust met een automatische versnellingsbak, mag je besturen met je automaatrijbewijs. Heb je een handgeschakelde camper of bestelbus op het oog, dan mag dat niet. Controleer altijd vooraf bij het verhuurbedrijf of het voertuig een automaat is, en of je rijbewijs voldoende is voor het gewicht van het voertuig.
Hoeveel extra lessen heb ik nodig als ik later wil overstappen naar een volledig rijbewijs B?
Gemiddeld hebben mensen die al een automaatrijbewijs hebben zo'n 5 tot 15 extra lessen nodig om te leren rijden in een handgeschakelde auto, maar dit verschilt per persoon. Het aanvullende CBR-examen duurt even lang als een normaal praktijkexamen en is specifiek gericht op het schakelen en de koppeling. Een goede instructeur beoordeelt na een paar proeflessen hoeveel oefening jij persoonlijk nodig hebt voordat je klaar bent voor het examen.
Is het automaatrijbewijs ook geldig als ik in het buitenland een auto wil huren?
Ja, de code 78 op je rijbewijs wordt internationaal erkend binnen Europa en in veel andere landen wereldwijd. Je mag dus ook in het buitenland een automatische huurauto besturen. Let er wel op dat je bij het boeken van een huurauto expliciet een automaat selecteert, want in landen zoals het Verenigd Koninkrijk of Italië zijn handgeschakelde auto's in de verhuur nog heel gewoon. Controleer je boeking altijd dubbel voordat je vertrekt.
Wat is het verschil tussen de code 78 op een rijbewijs en een rijbewijs zonder code?
Een rijbewijs met code 78 betekent dat je uitsluitend voertuigen met een automatische versnellingsbak mag besturen. Een rijbewijs B zonder deze code geeft je het recht om zowel handgeschakelde als automatische auto's te rijden, zonder enige beperking. De code 78 wordt toegevoegd wanneer je je praktijkexamen aflegt in een automatische auto. Haal je later het aanvullende examen in een handgeschakelde auto, dan wordt de code van je rijbewijs verwijderd.
Kan ik als beginner beter direct kiezen voor een volledig rijbewijs B in plaats van een automaatrijbewijs?
Dat hangt volledig af van jouw persoonlijke situatie en toekomstplannen. Als je weet dat je de komende jaren vrijwel zeker altijd in een automaat rijdt, is een automaatrijbewijs een slimme en vaak goedkopere keuze. Ben je nog onzeker over welk type auto je later gaat rijden, of wil je maximale flexibiliteit, dan is een volledig rijbewijs B op de lange termijn voordeliger. Bespreek je twijfels gerust met je rijschool; een goede instructeur helpt je de keuze te maken die het beste bij jou past.
Deel blog
Gerelateerde blogs
Auto (B)
Epilepsie en rijbewijs halen in Nederland? Ontdek de CBR-eisen, vereiste aanvalsvrije periodes en we…
Auto (B)
Diabetes én een rijbewijs halen? Ontdek welke CBR-eisen gelden en wat dit voor jou betekent.