Ja, er zijn aangepaste lesauto’s voor mensen met een lichamelijke beperking. Rijscholen die gespecialiseerd zijn in aangepast rijden beschikken over voertuigen met speciale aanpassingen, zoals handgas, handrem of een aangepast stuur. Welke aanpassingen jij nodig hebt, hangt af van jouw specifieke beperking. In dit artikel lees je alles over de mogelijkheden, het proces en wat je kunt verwachten.
Welke aanpassingen zijn mogelijk in een lesauto?
Een aangepaste lesauto kan op veel verschillende manieren worden ingericht, afhankelijk van wat de bestuurder nodig heeft. De meest voorkomende aanpassingen zijn handgas en handrem, waarmee je gas geeft en remt zonder gebruik van je voeten. Maar er zijn nog veel meer mogelijkheden.
Hier zijn de aanpassingen die het vaakst voorkomen in lesauto’s voor mensen met een lichamelijke beperking:
- Handgas en handrem: voor mensen die hun benen niet of beperkt kunnen gebruiken
- Automatische transmissie: zodat je geen handgeschakelde versnellingsbak hoeft te bedienen
- Stuurknop of stuurbal: voor eenhandige bediening van het stuur
- Verlengde of aangepaste pedalen: voor mensen met een kortere beenlengte of beperkte beenbewegelijkheid
- Linker gaspedaal: voor wie het rechterbeen niet kan gebruiken maar wel met de voet rijdt
- Aangepaste stoelen of rolstoeltoegankelijkheid: inclusief verankeringssystemen voor rolstoelen
- Joystickbesturing: in uitzonderlijke gevallen voor mensen met ernstige motorische beperkingen
Welke combinatie van aanpassingen jij nodig hebt, bepaal je samen met een gespecialiseerde rijschool en vaak ook met een medisch adviseur of keuringsarts. Het is een persoonlijk proces, en dat is precies hoe het hoort.
Voor welke beperkingen zijn aangepaste lesauto’s beschikbaar?
Aangepaste lesauto’s zijn beschikbaar voor een breed scala aan lichamelijke beperkingen. Of je nu een been mist, beperkte handkracht hebt, in een rolstoel zit of een neurologische aandoening hebt die je motoriek beïnvloedt: in de meeste gevallen is rijles met een aangepaste auto een reële optie.
Veel voorkomende situaties waarbij aangepaste lesauto’s worden ingezet:
- Amputatie van een of beide benen of armen
- Verlamming of spierzwakte door een ongeluk, ziekte of aangeboren aandoening
- Meervoudige sclerose (MS) of de ziekte van Parkinson in een vroeg stadium
- Dwarslaesie (afhankelijk van het niveau en de resterende functie)
- Hersenletsel met gevolgen voor de motoriek
- Aangeboren afwijkingen aan ledematen
Of rijles haalbaar is, hangt altijd af van een medische keuring. Het CBR beoordeelt of iemand medisch gezien geschikt is om een rijbewijs te halen. Die keuring is een verplichte stap, maar zeker geen drempel die iedereen blokkeert. Veel mensen met een beperking rijden veilig en zelfstandig op de weg.
Hoe vraag je een rijbewijs aan met een lichamelijke beperking?
Een rijbewijs halen met een lichamelijke beperking werkt iets anders dan de standaardroute, maar het proces is goed te volgen. Je begint met een aanvraag bij het CBR voor een medische keuring, waarna wordt bepaald welke aanpassingen je nodig hebt en of je een rijbewijs kunt halen.
Zo ziet het proces er stap voor stap uit:
- Meld je aan bij het CBR voor een Eigen Verklaring en geef aan dat je een lichamelijke beperking hebt.
- Medische keuring: Een keuringsarts beoordeelt je rijgeschiktheid en adviseert over benodigde aanpassingen.
- Rijgeschiktheidsonderzoek: Soms volgt een praktisch rijgeschiktheidsonderzoek waarbij je in een aangepaste auto rijdt met een deskundige begeleider.
- Rijbewijs met codering: Als je slaagt, ontvang je een rijbewijs met een zogenaamde Europese harmonisatiecode (EH-code). Die code geeft aan welke aanpassingen verplicht zijn in jouw auto.
- Rijles volgen: Kies een rijschool met een geschikte aangepaste lesauto en start je lessen.
- Examen doen: Het theorie- en praktijkexamen zijn hetzelfde als voor andere kandidaten, alleen maak je gebruik van de aangepaste auto.
Het is slim om al vroeg contact op te nemen met een gespecialiseerde rijschool. Zij kennen het proces goed en kunnen je helpen bij de stappen die je moet doorlopen.
Kost rijles met een aangepaste auto meer?
Ja, rijles met een aangepaste lesauto is over het algemeen duurder dan reguliere rijles. De aanpassingen aan de auto zijn kostbaar, en gespecialiseerde instructeurs hebben extra opleiding gevolgd. Reken op een meerprijs, al verschilt dit per rijschool en per type aanpassing.
Toch hoef je niet alle kosten zelf te dragen. Er zijn mogelijkheden om financiële ondersteuning te krijgen:
- UWV: Als je een arbeidsbeperking hebt en een rijbewijs nodig hebt voor je werk, kan het UWV de kosten (deels) vergoeden.
- Gemeente: Via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) kunnen gemeenten bijdragen aan de kosten van rijles of aanpassingen aan een eigen auto.
- Zorgverzekering: In sommige gevallen vergoedt de zorgverzekeraar een deel van de keuringskosten.
- Werkgever: Als het rijbewijs noodzakelijk is voor je baan, kan een werkgever bijdragen.
Vraag altijd vooraf na welke vergoedingen voor jou van toepassing zijn. Zo voorkom je verrassingen achteraf en weet je waar je aan toe bent.
Heeft elke rijschool een aangepaste lesauto?
Nee, niet elke rijschool beschikt over een aangepaste lesauto. Aangepaste voertuigen zijn duur in aanschaf en onderhoud, en het begeleiden van rijleerlingen met een beperking vraagt om een gespecialiseerde instructeur. Je zult dus gericht op zoek moeten gaan naar een rijschool die hier ervaring mee heeft.
Let bij het kiezen van een rijschool op het volgende:
- Heeft de rijschool ervaring met jouw specifieke beperking?
- Beschikt de instructeur over een aantekening voor aangepast rijden?
- Welke aanpassingen zijn aanwezig in de lesauto?
- Heeft de rijschool ervaring met het CBR-keuringsproces?
Het is de moeite waard om meerdere rijscholen te vergelijken en een kennismakingsgesprek aan te vragen. Een goede klik met je instructeur maakt het leerproces een stuk prettiger, zeker als je ook nog een intensief medisch traject doorloopt.
Mag je zelf een aangepaste auto rijden na het behalen van je rijbewijs?
Ja, na het behalen van je rijbewijs mag je zelf rijden in een aangepaste auto. Op je rijbewijs staan specifieke codes vermeld die aangeven welke aanpassingen verplicht zijn. Je mag alleen rijden in een auto die aan die codes voldoet.
Die codes heten Europese harmonisatiecodes (EH-codes) en staan vermeld op de achterkant van je rijbewijs. Een paar voorbeelden:
- 10: Automatische transmissie verplicht
- 15: Handgas verplicht
- 20: Handrem verplicht
- 35: Aangepast stuur verplicht
Wil je je eigen auto aanpassen? Dan kun je bij gespecialiseerde bedrijven terecht voor de montage van de benodigde aanpassingen. De aanpassingen moeten worden goedgekeurd en in sommige gevallen opnieuw gekeurd worden door de RDW. Je rijdt daarna gewoon zelfstandig, precies zoals je dat tijdens je rijlessen hebt geleerd.
Hoe Van Buuren helpt bij rijles met een lichamelijke beperking
Bij Van Buuren begrijpen we dat rijles halen met een lichamelijke beperking extra vragen oproept. Waar begin je? Welke aanpassingen heb je nodig? En hoe zit het met de keuring? We helpen je graag om het overzicht te bewaren en de juiste stappen te zetten.
Wat we voor je kunnen doen:
- Persoonlijk adviesgesprek: We kijken samen naar jouw situatie en bespreken welke mogelijkheden er zijn.
- Begeleiding bij het CBR-proces: We helpen je begrijpen wat er van je wordt verwacht bij de medische keuring en het rijgeschiktheidsonderzoek.
- Praktijkgerichte aanpak: Al meer dan 60 jaar bieden we opleidingen die echt werken in de praktijk, ook voor mensen die een iets andere route afleggen.
Heb je vragen over rijles met een aangepaste auto of wil je weten wat Van Buuren voor jou kan betekenen? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee.
Veelgestelde vragen
Kan ik rijles nemen als mijn beperking progressief is, zoals bij MS of Parkinson?
Ja, dat is in veel gevallen mogelijk, zeker in een vroeg stadium van de aandoening. Het CBR beoordeelt je rijgeschiktheid op het moment van de keuring, en bij progressieve aandoeningen kan het zijn dat je rijbewijs voor een beperkte periode wordt afgegeven of dat je periodiek opnieuw gekeurd wordt. Het is verstandig om zo vroeg mogelijk te beginnen met het proces, zodat je optimaal kunt profiteren van je huidige mogelijkheden.
Hoe lang duurt het hele proces van keuring tot rijbewijs bij een lichamelijke beperking?
Het proces duurt doorgaans langer dan de standaardroute, omdat er extra stappen zijn zoals de medische keuring en soms een rijgeschiktheidsonderzoek bij het CBR. Reken op enkele weken tot maanden extra, afhankelijk van wachttijden bij het CBR en hoe snel de benodigde aanpassingen bepaald en goedgekeurd zijn. Een gespecialiseerde rijschool kan je helpen het proces zo efficiënt mogelijk te doorlopen.
Wat als ik tijdens de rijlessen merk dat de aanpassingen in de lesauto toch niet goed bij mij passen?
Dit is een situatie die vaker voorkomt dan je denkt, en het is absoluut bespreekbaar met je instructeur en rijschool. In overleg met de rijschool en eventueel de keuringsarts kunnen aanpassingen worden bijgesteld of aangevuld. Het is juist de bedoeling dat de rijlessen ook dienen als praktische test om te ontdekken welke combinatie van aanpassingen het beste voor jou werkt.
Mag iemand anders in mijn aangepaste auto rijden, zoals een familielid?
Ja, anderen mogen jouw aangepaste auto besturen, mits zij een geldig rijbewijs hebben voor de betreffende voertuigcategorie. De EH-codes op jouw rijbewijs gelden alleen voor jou persoonlijk: jij bent verplicht de aanpassingen te gebruiken, maar een andere bestuurder zonder die codes mag de auto ook gewoon gebruiken. Zorg er wel voor dat de aanpassingen geen gevaar opleveren voor een onervaren gebruiker, zoals een handgas dat per ongeluk wordt bediend.
Kan ik ook in het buitenland rijden met mijn aangepaste rijbewijs?
Ja, de Europese harmonisatiecodes (EH-codes) op je rijbewijs zijn erkend in alle EU-lidstaten, wat betekent dat je in het buitenland gewoon kunt rijden in een auto die aan jouw codes voldoet. Buiten de EU kunnen regels verschillen, dus het is verstandig om dit vooraf te controleren voor het specifieke land dat je bezoekt. Zorg er ook voor dat je auto in het buitenland voldoet aan de op jouw rijbewijs vermelde aanpassingen.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij het starten met rijles als je een lichamelijke beperking hebt?
Een veelgemaakte fout is beginnen bij een niet-gespecialiseerde rijschool, waardoor je later alsnog moet overstappen en kostbare tijd en geld verliest. Ook wachten mensen soms te lang met het aanvragen van de medische keuring bij het CBR, terwijl dit juist de eerste stap zou moeten zijn. Tot slot vergeten veel mensen om te informeren naar financiële vergoedingen via UWV, gemeente of werkgever, waardoor ze onnodig hoge kosten maken.
Zijn er speciale theorielessen of een aangepast theorie-examen voor mensen met een beperking?
Het theorie-examen zelf is inhoudelijk hetzelfde als voor alle andere kandidaten, maar het CBR biedt wel faciliteiten voor mensen met een beperking, zoals extra tijd, een vergroot beeldscherm of een voorleeshulp bij dyslexie of visuele beperkingen. Voor lichamelijke beperkingen die het gebruik van een computer bemoeilijken, kun je bij het CBR een aanvraag indienen voor speciale voorzieningen. Informeer hier tijdig naar, zodat alles goed geregeld is voor je examendag.
Deel blog
Gerelateerde blogs
Rijbewijzen
Rijles afzeggen? Ontdek wanneer kosten doorlopen en hoe je dit slim voorkomt.
Rijbewijzen
Autorijles met autisme of ADHD is gewoon mogelijk. Ontdek welke aanpak echt werkt.

